De waarheid

De waarheid vormt voor velen van ons slechts een uitgangspunt. Want over alles jokken we. Van kleine onschuldige leugentjes om bestwil tot compleet aan elkaar gehangen vette leugens met desastreuze gevolgen. Van beide geef ik een voorbeeld.
Neem het op tijd leveren van drukwerk voorafgaande aan een campagne. De deadline is gesteld, maar de drukker weet dat ie het waarschijnlijk niet gaat redden. Toch vertelt het reclamebureau, dat op de hoogte is, de klant dat alles op schema ligt. Want zij gaan ervan uit dat alles goed komt. Terwijl ze weten dat anders de hele campagne mislukt.
Het tweede voorbeeld spreekt nog meer tot de verbeelding. Iemand heeft de verantwoordelijkheid voor bepaalde beleggingsportefeuilles en ziet kans er misbruik van te maken. Terwijl de leugens die hij gebruikt, enkel worden ingezet om goede resultaten te behalen. Gevolg: vijf miljard euro verlies.
Iedereen liegt. Sommigen noemen het jokken om het wat af te zwakken. Anderen gebruiken liever strategische uitleg als ze het niet bij de naam willen noemen. Politici zijn mijn persoonlijke favorieten wat betreft liegen, jokken, de zaak besodemieteren, niet de waarheid spreken, en ga zo maar door. Maar zíj zeggen dat het gaat om voortschrijdend inzicht, andere uitgangspunten, nieuwe informatie, onvolledig geïnformeerd zijn of – en dat is echt topsport – keihard ontkennen. “Nee, dat hebt u verkeerd begrepen.” Om er vervolgens mee weg te komen. Prachtig. Soms moet je bijna bewondering hebben voor de mensen die hier erg ver mee komen.
En wat is hier mijn boodschap? Mag ik eigenlijk wel een boodschap hierover hebben? Moet ik zeggen dat u en ik nu afspreken om nooit meer te liegen? Nou, dan kunnen we beter gelijk ontslag nemen. Ik hoor het u denken. Want nooit liegen is bijna niet verantwoord.